Tahliye taahhütnamesi, kiracının kiralanan taşınmazın tesliminden sonra, belirli bir tarihte kiralananı boşaltacağını yazılı şekilde taahhüt etmesidir. Tahliye taahhütnamesinin geçerliliği konusunda merak uyandıran konulardan bir tanesi de eşin bu taahhüde rızasının gerekli olup olmadığı hususudur.  

Aile konutu, eşlerin ve varsa çocukların bir arada yaşadığı ve yaşamsal faaliyetlerini sürdürdüğü konuttur. Kiralanan taşınmaz, aile konutu olarak kiralanacaksa, verilecek tahliye taahhüdünde eşin rızası  bulunmalıdır. Nitekim Türk Medeni Kanunu’nun 194/1. Maddesinde: “Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz.” hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm uyarınca, taşınmazı kiralayan eş, diğer eşin rızası olmadıkça kira sözleşmesini feshedememektedir. Tahliye taahhüdü, aynı zamanda bir fesih iradesini yansıttığı için, diğer eşin buna aile konutu itirazında bulunma hakkı vardır.

Nitekim Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 2012/629 Esas ve 2012/19408 Karar sayılı kararı uyarınca; tahliye taahhütnamesine dayalı takibe konu olan taşınmaz, aile konutu olarak kullanılıyorsa ve “aile konutu” şerhi düşmemiş olsa bile, taahhütnamede her iki eşin imzası bulunmuyorsa, tahliye gerçekleştirilemez.

Tahliye taahhütnamesine dayanarak başlatılan icra takibi ya da açılan bir tahliye davasında, tahliye taahhüdünde rızası bulunmayan eşin, kiralanmış taşınmazın aile konutu olarak tespit edilmesi için dava açması gerekmektedir.

Tahliye Taahhütnamesine Aile Konutu İtirazı

Tahliye taahhütnamesi ile başlatılan icra takibine, icra emri tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz edilmelidir. İtiraz edilmesi halinde, icra takibi duracak ve kiraya veren takibe devam etmek isterse genel mahkemelerde dava açması gerekecektir. Davanın açılmasından sonra, kiracı eş, kira sözleşmesinin tarafı olmasa bile aile konutu itirazında bulunabilir. Mahkeme, kiracıya süre vererek, aile mahkemesinde taşınmazın aile konutu olduğunun tespiti için dava açmasını isteyebilir.

Aile Konutu Tespiti Davası

Yargıtayın sıklıkla verdiği kararlarında, kira sözleşmesine taraf olmayan eşin, tahliye taahhütnamesine rızası bulunmadığına dair bir itirazı bulunduğunda, bu iddiasının mahkemece dinlenebilmesi için konutun aile konutu olduğuna ilişkin alınmış bir mahkeme kararının varlığını aramaktadır. Tahliye taahhütnamesinde imzası bulunmayan eşin taahhütnameye itiraz edebilmesi için aile mahkemelerinde aile konutu tespiti davası açması gerekmektedir. İtiraz sırasında aile konutu tespiti davası sonuçlanmamış olursa, devam eden itirazın kaldırılması davasında, aile konutu tespit davası bekletici mesele yapılacaktır.

Aile Konutu İtirazında Bulunmak İçin İhtar Şart Mıdır?

Tahliye taahhütnamesine aile konutu itirazı için rızası bulunmayan eş tarafından kiraya verene çekilmiş bir ihtar şartı aranmamaktadır. Lakin uygulamada tahliye taahhütnamesine dayalı takip durumunda, diğer eşin itiraz hakkının kullanılabilmesi için bazen ihtar şartı aranabilmektedir.

Aile Konutu İtiraz Yapabilmek İçin Tapuya Şerh Verilmiş Olması Şart Mıdır?

Aile konutu itirazında bulunmak için, tapuda aile konutu şerhi konulmuş olması mecburi değildir. Zira tapuda konulan aile konutu şerhi kurucu değil açıklayıcı niteliktedir.

Sonuç olarak, tahliye taahhüdü düzenlenirken veya imzalanırken ya da icra takibi ve dava yollarında hak kaybı yaşamamak ve mağdur olmamak adına kira hukuku alanında uzman bir avukat ile iletişime geçilmesi önemle tavsiye edilmektedir.